Słowo slang wywodzi się z angielskiego, gdzie w XVIII wieku określało specjalne słownictwo stosowane przez kloszardów i złodziei. Zarówno przez to, jak i przez fakt, że slang jest obecnie używany przez kontrowersyjne grupy społeczne, nie jest kojarzony pozytywnie. Spróbuję zmienić to postrzeganie w poniższym artykule.
Slang – definicja
Slang jest to forma języka potocznego, stworzona i używana przez daną grupę ludzi, w celu komunikacji oraz wyrażenia przynależności i emocji.
Cechy slangu
W zależności od grupy społecznej slang ma inne cechy, jednak istnieją pewne powiązania.
- Potoczność – nie jest on częścią języka formalnego, chociaż może się nią stać, gdy rozpowszechnienie danego słowa wyrośnie poza daną grupę.
- Kreatywność – wyrazy zaliczane do slangu są wymyślane przez członków danej zbiorowości.
- Zmienność – w erze globalizacji i ciągłych zmian, również mowa potoczna ewoluuje w szybkim tempie.
- Określanie przynależności – slang jest znany tylko przez członków danej grupy, tym samym pomagając odróżnić swoich od obcych.
Funkcje slangu
Również funkcje będą zależne od grupy, jej potrzeb i członków. Może on służyć, szczególnie w środowisku więziennym, do odnalezienia członków swojej grupy. Pozwala również na uzyskanie odrębności i scalenie zbiorowości poprzez porozumiewanie się określonymi zwrotami. A czasami służy po prostu do wyrażenia uczuć i emocji.
Powstawanie slangu
Wyrazy zaliczane do slangu mogą powstawać na wiele różnych sposobów, jednak najpopularniejszymi sposobami są:
- Deformacja istniejących słów. Czyli najczęściej skracanie lub łączenie wyrazów. W ten sposób powstały takie wyrazy jak: dziena, siema, uro.
- Przypisywanie innych znaczeń już istniejącym słowom. Zjawisko najczęściej zauważane w slangu więziennym, gdzie np. afryka, oznacza gwałtowne zdarzenie, a selery to włosy.
- Zapożyczanie wyrazów z języków obcych. W Polsce najczęściej zapożyczamy wyrazy z języka angielskiego i spolszczamy je. W taki sposób powstały obecnie używane przez większość wyrazy, takie jak „okej”, „lajk”, „hejt”
Jak widać, wyrazy, które powstały poprzez przekształcenia językowe, bardzo często wracają następnie do użytku w zmienionej już formie. I ze slangu, przypisanego danej grupie, stają się powszechnie znane.
Przeczytaj również: Elevator pitch – czym jest i jak ją stworzyć?
Rodzaje slangu
Można wyróżnić wiele rodzajów slangu, gdyż jak widać z definicji, jest to każdego rodzaju zniekształcenie językowe używane powszechnie przez daną grupę. Slangiem można więc również nazwać sposób komunikowania się grupy przyjaciół, która wytworzyła swój język.
Slang młodzieżowy
To najdynamiczniej zmieniający się i rozwijający rodzaj, można wręcz powiedzieć, że co rok pojawia się nowy odłam slangu młodzieżowego. Silny wpływ ma na niego rozwój internetu, social mediów i w mniejszym stopniu hip-hopu.
Aby nadążyć za zmieniającą się mową młodzieży, PWN zorganizowało konkurs na młodzieżowe słowo roku. Każdego roku otwierają się zgłoszenia słów, spośród których jury złożone z językoznawców i kulturoznawców wybiera najbardziej kreatywne i rozpowszechnione słowo. W 2021 było to śpiulkolot (miejsce do spania), w 2022 essa (sposób wyrażenia łatwości wykonania zadania), a w 2023 rel (skrót od angielskiego relatable, czyli zgadzam się z tobą).
Slang więzienny
Jest inny w każdym zakładzie karnym. Powstał, aby strażnicy nie mogli zrozumieć, o czym mówią więźniowie oraz aby móc odróżnić współwięźniów już poza zakładem karnym. Wiele słów jest obecnie znanych i stosowanych w mowie potocznej (fuch, kumaty, kapować, szycha).
Slang gamerski
Stosowany przez profesjonalnych graczy i fanów e-sportu. Powstał, aby ułatwić i skrócić komunikację między graczami, szczególnie w trakcie gier zespołowych.
Slang – podsumowanie
Choć slang może kojarzyć się negatywnie dla wielu osób, to jest nieuniknioną częścią naszego języka. Postępująca globalizacja i skracanie języka zwłaszcza w mediach będą skutkowały pojawianiem się coraz to nowych form mowy potocznej. Jest to zmiana, którą musimy zaakceptować, aby nadążyć za galopującym światem.
Autor tekstu: Natalia Chełstowska