Sztuczna inteligencja, czyli AI, to dziedzina informatyki, której rozwój w ostatnich latach bardzo przyspieszył. Wraz z tym procesem, przynoszącym wiele korzyści, analogicznie powstają kolejne zagrożenia. Jednym z nim, będącym coraz większym wyzwaniem dla cyberbezpieczeństwa, jest zjawisko deepfake. Warto wiedzieć, co oznacza i jak się przed nim bronić.
Deepfake – czyli co?
Przeglądając Internet, z pewnością choć raz trafiłaś/-eś na treści, które, choć wyglądały autentycznie, okazywały się fałszywe. Realistyczne zdjęcia, obrazki, filmy czy dźwięki, syntetycznie wygenerowane przez AI, ukazujące zdarzenia, które tak naprawdę nigdy nie istniały. Tym właśnie jest deepfake i stanowi rozwiniętą formę manipulowania treściami internetowymi. Tworzy je w sposób, który dla odbiorcy wydaje się autentyczny, a tak naprawdę jest fałszywy.
Technika „deepfake” wykorzystuje sztuczną inteligencję, a dokładniej metodę głębokiego uczenia maszynowego, czyli „deep learning”. Nazwa deepfake bierze się więc od wspomnianego słowa „deep” oraz „fake” oznaczającego fałsz.
Jak działa deepfake?
Cały proces odbywa się za pomocą zaawansowanych algorytmów uczenia maszynowego. Bazując na neuronach sieciowych, będących rodzajem sztucznej inteligencji, wykorzystują ogromne ilości danych, takich jak nagrania audio lub video. Analizując je i wyodrębniając określone cechy, na podstawie swoich wzorców, uczą się naśladować konkretne osoby. Wraz z rozwojem technologii algorytmy rosną w siłę i stają się coraz bardziej wiarygodne. Przykładowo potrafią dostosować odpowiednią mimikę twarzy czy ton głosu zbliżone do oryginału. Metodą prób i błędów ostatecznie algorytmy potrafią stworzyć treści, które, na pierwszy rzut oka, potrafią zmylić niemal każdego.
Są plusy…
Deepfake jest zjawiskiem, którego zastosowanie jest dość szerokie. Technika ta wykorzystywana jest m.in. w branży rozrywkowej. Przykładem może być tworzenie efektów specjalnych w filmach, które zapoczątkowało całe zjawisko.
Deepfake było m.in. kołem ratunkowym dla twórców filmu „Szybcy i wściekli” po śmierci jednego z aktorów, Paula Walkera. Gdy zginął, kolejna część produkcji nie była jeszcze dokończona. Jednak, dzięki tej technologii, film mógł w całości ukazać się na ekranach.
Ponadto deepfake wykorzystywane jest przy produkcji gier video czy rekonstrukcji wydarzeń historycznych. Za plus można uznać także fakt, iż dzięki tej technice realizatorzy różnych produkcji oszczędzają pieniądze i czas, ale także urozmaicają swoje dzieła.
Przeczytaj również: Plain language – jak tworzyć treści zgodnie z tą ideą?
… są i coraz większe minusy!
Niestety, deepfake ukazuje, w coraz większym stopniu, swoje drugie oblicze. Jest ono na tyle niebezpieczne, że staje się zagrożeniem na wielu płaszczyznach.
Pierwszym przykładem niech będzie szeroko pojęta dezinformacja. Celem takich działań jest manipulacja społeczeństwem i opinią publiczną. To zaś prowadzi do zamieszania i chaosu.
Deepfake to spore pole do popisu dla cyberprzestępczości. Szantaże, próby wyłudzenia pieniędzy czy przestępstwa finansowe to jedne z najczęstszych działań oszustów.
Warto pamiętać, że jako użytkownicy mediów społecznościowych sami narażamy się na niebezpieczeństwo. Udostępniamy zdjęcia i filmy, chcąc podzielić się nimi ze swoimi znajomymi, a oszuści sprytnie je wykorzystują.
Jak rozpoznać deepfake?
Mimo, że deepfake ma coraz szerszy rozmach, jesteśmy w stanie rozpoznać, kiedy mamy z nim do czynienia.
Brak synchronizacji obrazu z dźwiękiem, ale także logiki w ich połączeniu, to pierwsze sygnały, że mamy do czynienia ze sztucznym tworem. Warto również obserwować poruszanie poszczególnych części ciała postaci na filmie. Ruch warg, głowy czy mrugnięcia okiem często nie są perfekcyjnie odwzorowane przez AI. Zacinanie, zniekształcenia obrazu, ale i nielogiczna treść czy jej niespójność z mową ciała to kolejne sygnały wskazujące, że video nie jest prawdziwe. Żeby mieć większą pewność, warto zastosować bezpłatne narzędzia dostępne w sieci. Dzięki nim możemy sprawdzić autentyczność treści, które wzbudzają naszą nieufność.
Deepfake to zjawisko, które już na stałe zagościło w sieci. Jako użytkownicy, mając tego świadomość, możemy chronić naszą tożsamość, konta bankowe, ale także nie dać się zmanipulować i odpowiednio postrzegać rzeczywistość.
Autor tekstu: Karina Dłużewska
Jako człowiek ciekawy świata i dobry obserwator mam szeroką perspektywę i lekkość pisania na wiele tematów. Dzieląc życie między Polską a USA, rutyna mi nie grozi, co z pewnością wpływa na moją kreatywność.